İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Dehb nedir? Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu

DEHB nedenleri nelerdir? Çocuklarda DEHB Belirtileri nelerdir? Dehb ilaçsız tedavisi nasıl yapılır? Dehb İlaçları, Testleri , Spor , Müzik hakkında ne söylenebilir? Gibi sorulara yanıtlar aradığımız makalemizi gelin birlikte inceleyelim.


Çocuklarda Sosyalleşme, Dehb, dürtüsellik, konsantrasyon sorunları, sıklıkla sorulan bu sorular hakkında verilmesi gereken ilk cevap çocuğun davranışlarının kasıtlı olmadığının bilinmesi gerektiğidir. Hormonal veya genetik yapı ile ilgili olabilen bu durum 12 yaş öncesi çocuklarda ama özellikle okul öncesi yaştaki çocuklarda,ilaçsız olarak davranış terapileri(Aba terapi), dikkat, odaklanma çalışmalarıyla tedavi edilebilmektedir.

Okul öncesi yaşlarda ilaç yerine eğitim çalışmalarıyla çeşitli terapiler tavsiye edilmektedir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yani dikkat dağınıklığıyla hiperaktivitenin(Dehb) birlikte ortak özellikler göstererek ilerleyen yaşlarda çocuğun sosyal hayatını olumsuz etkilmesiyle akademik başarısızlıklara yol açabilmektedir.

Gelin hep birlikte dikkat eksikliği, hiperaktivite, dehb kavramlarının ne olduğuna, nedenlerine, çocuklarda bebeklerdeki belirtilerine, çeşitlerine göz atalım.

Hiperaktif çocuklar hakkındaki tavsiyeler, müzik, spor, egzersiz, istatistikler ve ilaçlar hakkında ki güncel bilgiler hakkındaki sorulara cevap arayalım.

İçindekiler

  1. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedir? DEHB nedir?
  2. DEHB nedenleri nelerdir?
  3. Bebeklerde DEHB belirtileri
  4. Çocuklarda DEHB belirtileri
  5. DEHB çeşitleri nelerdir?
    • Dikkat eksikliği
    • Hiperaktivite bozukluğu
    • Dehb
  6. Çocuğumun DEHB olduğunu nasıl anlarım? Yetişkinler için kılavuz(DSM 5’e göre)
  7. Hiperaktif çocuk sahibi annelere ve ailelere öneriler
  8. Yetişkinlerde dikkat eksikliği(Dehb) belirtileri nelerdir?
  9. DEHB tanısı nasıl konulur?
  10. DEHB testi nedir?
  11. DEHB testleri hangileridir?
  12. DEHB hangi sorunlara eşlik etmektedir?
  13. DEHB ile karıştırılan diğer sorunlar nelerdir?
  14. DEHB ve geç konuşma arasında bağlantı var mıdır?
  15. DEHB görülme sıklığı ve istatistikleri nelerdir?
  16. DEHB(Dikkat eksikliği ve hiperaktivite) tedavisi nasıl yapılır?
  17. Özel eğitim ve rehabilitasyon süreçleri ve faydaları nelerdir?
  18. Dikkat eksikliği ilaçları nelerdir?
  19. Müzik ile Hiperaktif çocuk ve yetişkinler
  20. Spor-egzersiz ile Hiperaktif çocuk ve yetişkinler
  1. DEHB DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU NEDİR?


Dehb, Hiperaktivite, dürtüsellik, dikkat eksikliği gibi adlandırmalar iletişimle birlikte davranış problemlerine neden olan nörogelişimsel bir bozuklukluğu tanımlar. Her ne kadar bazen hastalık olarak tarif edilsede bulaşıcı olmadığının bilinmesi önemlidir

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hastalığında Bazal gangliya ve Beynin ön bölgesindeki boyut farklılıkları ya da daha az kan akışı ile ilgili olan bağlantılara, bilimsel kaynaklarda atıf yapılmaktadır.
Hiperaktivite ve dikkat eksikliği bozukluğu(Dehb) yaşayan çocuklar ve yetişkinlerde, davranışların hakimiyetini yaş ile doğru orantılı sağlanamaması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
Daha çok 6 ila 12 yaş arasında teşhis edilmektedir çünkü davranışlar bu yaşlarda daha fark edilir olur. Çocuklarla ergenler arasında görülme sıklığı %5 ila %8 arasında olduğu tahmin edilmekte iken yetişkinliğe %3 oranında taşındığı düşünülüyor.(CDC hastalık araştırma merkezi verileri Amerika)
Araştırmalara göre son 10 yılda yaygınlığında 2 kattan fazla artış yaşandığı bildirilmektedir.
Bu astronomik artış kısmen hastalığın tanınmasıyla farkındalığın artmasına bağlanmaktadır.
Çocuğun iletişim becerileri özel eğitim ve rehabilitasyon eğitimleriyle sosyalleşme üzerine geliştirilmelidir.
Yapılan bazı çalışmalarda 18 yaşına kadar olan zihinsel gelişmenin %30 oranında 8 yaş öncesi olduğu akılda tutularak, okul öncesi erken teşhis ile çözüm sağlanmalıdır.

  1. HİPERAKTİVİTE VE DİKKAT DAĞINIKLIĞI BOZUKLUĞU NEDENLERİ NELERDİR?


Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedenleri nelerdir?
Bu soruyu maddelerle açıklayalım fakat öncelikle belirtmek gerekir ki ”dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu” nedenleri kesin olarak bilinmemektedir ancak bazı bulgular tespit edilebilmiştir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda olmayanlara göre bir takım olası farklılıklar tespit edilmiştir.

Dehb farklılığına yol açabilecek olacak nedenler

  • Erken doğum (37 hafta öncesi doğum)
  • Yeni doğan bebeklerde düşük ağırlık.
  • Hamilelik sırasında sigara, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı.
  • Sezeryan doğum.1
  • Beyin hasarı ya da kafa travmaları
  • Hamilelik sırasında veya genç yaşlarda çevre etkisi(örneğin vücutta biriken kurşun gibi ağır metaller)2
  • Demir eksikliği, dikkat eksikliğinde şüphelenilen faktörlerdendir.
  • B6, B12, magnezyum gibi eksikliğinde yorgunluk yapan ve hafızayı olumsuz etkileyen vitamin eksiklikleri.
  1. BEBEKLERDE HİPERAKTİVİTE VE DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bebeklerde hiperaktivite ve dikkat eksikliği(Dehb) konusu zor tespit edilebilen bir durumdur.
Çünkü 5 yaş öncesi belirti göstermeyen dehb, sosyal hayattaki davranışlar, çoğu zamanda dil konuşma ile görünür olduğu için 5 yaş öncesi çocuklarda, bebeklerde tanımlanması pek mümkün değildir.
Bebeklerde hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı bozukluğu konusunda 5 yaşına kadar sadece ebeveyn eğitimi ”DEHB konusunda dünyada otorite kabul edilen Amerikan Psikiyatri Derneği(APA) tarafından” önerilmektedir.

  1. ÇOCUKLARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİF BELİRTİLER NELERDİR?


Çocuklarda hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı başka bir deyişle DEHB belirtileri ağırlıklı olarak 6 ila 12 yaş arasında tespit edildiğinden belirtiler daha çok sınıf içi sosyal ortamlarda görünür hale gelmektedir.

Çocuklarda dehb belirtileri

  • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (Dehb) yaşayan çocuklarda sınıfta öğretmenlerini dinlemiyor görüntüsü oluşabilir.
  • Dikkat eksikliği yaşayan çocuklar ya da hiperaktif çocuklarda yaşıtlarına akademik olarak yetişmek zor olabilir.
  • Dikkat eksikliği olan çocuklarda disiplin sorunları baş gösterebilir, disipline etme girişimlerine yanıt vermiyor görünebilirler.
  • Dehb belirtileri gösteren çocuk kasten yaramaz değildir, sorunun nörogelişimsel yapısal bir bozukluk olduğu unutulmamalıdır.
  • Hiperaktivite bozukluğu ve dikkat dağınıklığı Erkek çocuklarda kızlara göre 4 ila 10 kat daha yaygın olduğuna dair çalışmalar mevcuttur. 3
  • Dehb konusunda çocuklarda ve bebeklerde, Amerika Psikiyatri Derneği 6 yaşına kadar sadece ebeveyn eğitimi önermektedir.
  • Hiperaktif ve dikkat eksikliği belirtisi gösteren çocukların 6-12 yaş arasındaki tedavisinde öncelikle özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki davranışsal dikkat terapileri , uluslararası çalışmalar ve APA tarafından tavsiye edilmektedir.
  • Özel eğitim ve rehabilitasyon süreçleri ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tedavisi noktasında eğitim başarısız olduğunda psikofarmakolojik tedavi düşünülmelidir.
  • Erken teşhis edilmesiyle çocuklarda davranışlar kontrol edilebilmektedir böylece ilerleyen yaşlarında üretken, başarılı bireyler olarak yollarına devam edebilmektedirler.
  • Dikkat edilmesi gereken nokta ailelerin telaşsız ama uyanık olmaları çocuklarında anormallik hissettikleri anda tıp doktoru ya da psikiyatristlerden yardım almaları, ardından öncelikle özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki davranış terapileri ile tedaviye başlamalarıdır”.
  1. ÇOCUKLAR VE YETİŞKİNLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE NASIL ANLAŞILABİLİR?


Çocuklarda ve yetişkinlerde hatta bebeklerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu teşhis etmek için kullanılan temel kaynak Amerikan Psikiyatri Derneği ”APA” tarafından yayınlanan ”DSM 5” kitapçığı tanımlamalarıdır.

Aşağıdaki maddeleri inceleyerek dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite bozukluğu konusunda tanı koyabilir en azından tıp doktoruna görünmeden önce çocuğunuz için fikir sahibi olabilirsiniz.

  1. DEHB ÇEŞİTLERİ NELERDİR
  • Dikkat eksikliği
  • Hiperaktivite ve dürtüsellik
  • Her ikisinden eşit derece olması durumu olarak 3 bölüme ayrılmaktadır.


Amerikan Psikiyatri Derneğinin 5. kitapçığına göre(DSM 5) aşağıda açıklanan maddeleri inceleyerek kendinizde ya da çocuğunuzdaki sorunlardan şüphe ederek, uzman desteği talep edebilir, teşhis için bir tıp hekimine başvurabilirsiniz.
Özel eğitim ve rehabilitasyon ile eğitim süreçleri, teşhis aşamasından sonra sonra başlar.

DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU SKALASI (DSM5 – APA Amerika Psikiyatri Birliği)


16 yaşa kadar çocuklar için eğer aşağıdaki maddelerden 6 veya daha fazlası.
17 yaş üstü yetişkinler için eğer maddelerden 7 veya daha fazlası.
Dikkat eksikliği belirtileri eğer 6 aydan fazladır mevcut ise lütfen bir uzmana danışınız.

  • Dikkatin çok çabuk dağılması.
  • Dikkat ve odaklanmayı sürdürmekteki zorluklar.
  • Dikkat dağınıklığı neticesinde ortaya çıkan unutkanlık sonucu kaybolan eşyalar.
  • Dikkat eksikliği sonucu kararlaştırılmış etkinliklerin sıklıkla unutulması.
  • Odaklanmada yaşanan zorluklar neticesinde karşısındaki konuşmacıya karşı ilgisiz görünme.
  • Dikkat eksiklği neticesinde verilen görevi çabuk terk etme eğilimi.
  • Dağınık olma durumu. Bu sorundaki asıl sebep aslında kişinin yaptığı eylemi çabuk terk edip başka bir görev edinmesi ile arkasında bıraktığı işi unutması ile karakterizedir.


HİPERAKTİVİTE VE DÜRTÜSELLİK SKALASI


Hiperaktivite ve dürtüsellik sorunu yaşayan çocukların aileleri ve yetişkinler aşağıdaki maddeleri inceleyerek hiperaktivite ve dürtüsellik konusunda uzman desteğine ihtiyacı olup olduğuna karar verebilir.


16 yaşına kadar olan çocuklarda 6 veya daha fazla madde
17 yaş üstü yetişkinlerde 5 veya daha fazla madde
aşağıda sıralanan maddelere 6 aydır devam ediyor ise lütfen bir danışmana başvurunuz.

  • Hiperaktif ve dürtüsellik yaşayan çocuklar ve yetişkinler aşırı aktif uzuv hareketleri gösterebilirler
  • Hiperaktivite ve dürtüsellik yaşayan çocuklar ve yetişkinler Hareketsiz ya da huzurlu oturamamak
  • Yetişkinlerde rahatsız edici dercede huzursuzluk, çocuklarda aşırı enerjik sürekli koşma ve tırmanma hali
  • Sessiz aktivitelere katılmada yaşanan zorluklar
  • Konuşma sırasını beklemede zorluklar
  • Sorulan sorular tamamlanmadan cevapları telaşla yanıtlamak
  • Başkaları konuşurken müdahale etmek ve kesintiye uğratmak
  • Bu durumlar aslında kişinin kendisini yorması ile birlikte, sosyal çevresinin de yorulması sonucunu doğurmaktadır.


DEHB SKALASI (DİKKAT EKSİKLİĞİ VE DÜRTÜSEL HİPERAKTİVİTENİN BİRLİKTE BULUNMASI)

Yukarıda maddeler halinde özetlenmiş Dikkat eksikliği ve hiperaktivite dürtüsellik sorunlarının birbirine yakın ölçüde yoğun olarak görülme halidir.

  1. HİPERAKTİF ÇOCUK SAHİBİ ANNELER VE AİLELERİNE ÖNERİLER


Hiperaktif çocuk sahibi aileler için DEHB ile ilgili bilinmesi gereken bazı tavsiye ve öneriler 7 maddede özetlenmiştir.

  • Hiperaktif çocuk sahibi aileler olumlu olmaya çalışmalıdır.
  • Bir sistem kurularak ona bağlı kalınmalıdır.
  • Hareket sonunda uyku teşvik edilmelidir
  • Kurallar ve beklentiler net olmalıdır
  • Sağlıklı beslenmenin zihni olumlu etkilediği bilinmelidir.
  • Çocuğa nasıl arkadaş edinileceğini öğretilmelidir
  • Sorunun, kapsamlı bir tedavi yöntemiyle aşılabileceğini unutmayın. Eğitim, tıp desteği, egzersiz, müzik vs.
  • Eğer teşhis konulduysa özel eğitim kurumlarından devlet destekli ücretsiz eğitim alabilirsiniz.
  1. YETİŞKİNLERDE HİPERAKTİVİTE VE DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ VE SOSYAL HAYATA YANSIMALARI NELERDİR?


Dehb, kişinin yetişkinlikte sosyal hayatına olumsuz etkileri olabilecek bir farklılıktır.
Yetişkinlikte dehb farklılığının sosyal hayata yansıması
Dürtüsel harcamalar nedeniyle mali sıkıntıya girme
Zamanında fatura ödemesi yapılamaması
Ev işlerini tamamlamamak
Günlük yaşam organizasyonlarını yönetmede başarısızlık
Kronik olarak çok yoğun hayal kırıklığı
Konulan hedeflere ulaşılamamasından ötürü kronik stres, endişe
Başarısız notlar sebebiyle akademik başarısızlık yaşama
Yetişkinlerde evlilikte aşırı çatışma
Çok sık iş değiştirme
Madde kullanımı.

  1. DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI KİMLER TARAFINDAN KONULUR?


Hiperaktivite ve dikkat eksikliği bozukluğu tanısı tıp uzmanları; çocuk doktoru ya da psikiyatristler tarafından konulur.
Teşhis konulduktan sonra özellikle okul çağındaki çocuklarda özel eğitim ve rehabilitasyon ile çocuğun davranışları sosyal hayata uyum sağlayabilecek şekilde düzenlenmeye çalışılır.
Bu sayede yetişkin yaşlara gelmeden okul başarısızlığı, sosyal iletişim bozuklukları ya da akademik başarısızlığın önüne geçilmiş olur.
Dsm5’e göre artık tanı konurken doktorların; hafif, orta ya da ağır olarak sınıflandırma yapmaları gerekmektedir.

  1. DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE TESTİ NEDİR?


Dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite bozukluğu testi çocuklar ve yetişkinler için farklıdır. Kişinin dehb olup olmadığını anlamak için yapılan yazılı veya görsel testlerdir. Test sonuçları tıp hekimleri tarafından incelenir test sonuçlarından sonra tanı tıp hekimleri tarafından konur fakat bir uzmana başvurmadan önce kendi kendinizi tanımlamak en azından fikir sahibi olmak için 6. maddeyi inceleyebilirsiniz.

  1. DİKKAT EKSİKLİĞİ TESTİ HANGİLERİDİR?


Yetişkinlere çocuklardan farklı olarak test uygulamaktadır.
Çocuklarda DEHB, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu testi
Conners testiSwanson Nolan Pelhalm testi

Vanderbilt
Conners testiSwanson Nolan Pelhalm testi

Vanderbilt
Dikkat eksikliği belirtileri nedir, dikkat eksikliği testi

Yetişkinlerde DEHB dikkat eksikliği ve hiperaktivite testleri
Conners testi (yetişkinler için)
Yetişkin kendini değerlendirme testi
Wender Utah testi
Ayrıca Dünya Sağlık testi adı verilen testler bulunmaktadır. DSM-5 tanı koyma rehberi wisconsin, moxo testi gibi testler de bilinmektedir.

  1. DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTEYE EŞLİK EDEN DİĞER SORUNLAR


Dehb; genetik, hormonal ve çevresel nedenleri olan nörogelişimsel bir farklılıktır.
Aynı ortak genlerden etkilenen nörogelişimsel birçok farklılık mevcuttur.

Dehb eşlik eden farklılıklar
Öğrenme güçlükleri
Okuma, Yazma zorlukları
Disleksi
otizm spektrum bozukluğu(otistik çocuklarda sıklıkla hiperaktivite görülmektedir)
Anksiyete ve yıkıcı davranış bozuklukları
Epilepsi vs.

  1. DEHB İLE SIKLIKLA KARIŞTIRILAN DİĞER SORUNLAR


Dehb nadiren tek başına ortaya çıkar.
Dehb’in nörogelişimsel bir farklılık olduğundan bundan dolayı ortak genlerden kaynaklı benzer durumlar ile ortaya çıktığını belirtmiştik.

Şimdide sıklıkla Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla karıştırılan durumlara göz atalım Araştırmaların gösterdiğine göre dehb belirtileri gösteren kişilerin üçte ikisinden fazlasında, sosyal hayata adaptasyon sorunlarıyla birlikte öğrenme güçlüğü, akademik başarısızlık ile birlikte görülmektedir.

DEHB ile karıştırılan belirtiler


Tiroid hormonu ile ilgili sorunlar ve epilepsi ile karıştırılabilecek belirtiler gösterebilmektedir.
Tiroid hormonuna direnci olan yetişkin hastaların %42 si DEHB tanısı almışlardır. Daha sonra yapılan çalışmalarda tiroid hormon düzeyleri Hiperaktivite/dürtüsellik arasında ilişki bulunmuş ancak dikkat eksikliği ile ilişki bulunamamıştır(hauser 1997).

  1. DEHB – GEÇ KONUŞMA ARASINDA BAĞLANTI VAR MI?


Dehb farklılığıyla geç konuşma arasında bağlantı olabilir çünkü dikkat yanında dinleme alışkanlığı öğrenmeyle ilişkilidir.
Dehb olan çocuklarda beyin ön lobunun küçük olmasıyla bağlantılı olarak ön lobda daha az kan akışı olduğunu gösteren bazı çalışmalar mevcuttur.
Daha küçük kaudat çekirdeği, dopamin, norepinefrin gibi sistemlerin etkilenmesi de gözlemlenebilmektedir.
Yukarıda belirtilen yapısal sorunlar dil konuşma ya da davranışsal sorunlara yol açabilmektedirler.

  1. DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE GÖRÜLME SIKLIĞI İSTATİSTİKLERİ


Bugün Amerikan Psikiyatri Derneğinin açıklamalarından anlıyoruz ki çocukların %5’iyle %8’i dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğundan etkileniyor ayrıca DEHB bozukluğu olan çocukların yarısı belirtileri yetişkin yaşlarına taşımaya devam ediyorlar yani hiperaktif olduklarından haberleri yok ya da önemsemiyorlar.
Erkek çocuklarda görülme sıklığı kız çocuklardan 4 kat fazladır.
Halbuki dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yaşayan çocuklarda yetişkinler kadar sosyal hayatta zorluklar yaşamaktadır. Bundan dolayı toplum adaptasyonu konusunda farkına bile varmadan başarısızlıklar, anksiyete sorunlarıyla boğuşmaktadırlar.Dikkat eksikliği nedir, istatistikler ve görülme sıklığı
Yani DEHB teşhisi konulmamış birçok yetişkin bugün hayatlarına bundan habersiz devam etmekteler. DEHB güncel istatistiklerinin sürekli olarak takip edilmesi aslında nasıl bir gelişim gösterdiğinin irdelenmesi yetişkinlerin konuya olan farkındalığının geliştirilmesi, toplum sağlığı açısından faydalı olacaktır.

  1. TEDAVİ AŞAMASINDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU HAKKINDA NE SÖYLENEBİLİR?


Tedavi konusunda teşhisin önemi büyüktür, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ağırlıklı olarak 6-12 yaş arasında teşhis edilir.
Dehb nasıl tedavi edilir
”Aile, özel eğitim , ilaç kullanımı” üçgeninde tedavi uygulandığı bilinmektedir.
Özel eğitim ve rehabilitasyon desteğinin yetişkinliğe ulaşmadan çocuklukta uygulamaya konulması gerekmektedir. Tıp hekimleri tarafından yazılan ilaçlar ile tedavi ilk planda çocuklardan ziyade yetişkinlerde düşünülmelidir.
Çocuklarda 6 yaşına kadar ebeveyn eğitimi öncelikli iken sonraki yaşlarda özel eğitim ve rehabilitasyon tedavi süreçlerine dahil edilmelidir.
Tedavinin başarısı aile, uzman öğretmenler ve tıp doktoru rehberliğinde sonuca ulaşır.

  1. İLAÇLARIN DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ


Çocukluklarda ilaç kullanımı 12 yaş öncesinde tavsiye edilmemektedir. 6 yaşa kadar ebeveyn eğitimi, 6-12 yaş arasında özel eğitim, dikkat, dil konuşma, davranış eğitim terapisi tavsiye edilmektedir.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ilaçları konusunda Amerika Psikiyatri Derneğiyle(APA) otorite kuruluşlar tarafından yapılan akademik tavsiyelerde, ilaç kullanımı okul çağı çocuklarda özellikle okul öncesi yaşlarda tavsiye edilmemektedir.
Çocuklarda özel eğitim ve rehabilitasyon süreçleri okul öncesi yaşlarda başlamakla birlikte ilerleyen yıllarda ergenlik sonrası ya da yetişkinlikte ilaç kullanımıyla ilgili 200’den fazla çalışma, ilaçlarla psikososyal tedavilerin etkinliğini saptamıştır.
DEHB tedavisinde Stimülan grubu ilaçlar, dekstroamfetamin, pemolin, metilfenidat gibi uyarıcı ilaçlar sıklıkla kullanılmakta, etkinlikleri bilinmektedir.

  1. ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON SÜRECİNİN DEHB İLE İLİŞKİSİ NEDİR?


Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, eğitimlerine başlanabilmesi için Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu teşhisinin tıp doktorları tarafından yapılmış olması gerekmektedir.
Özel eğitim alması gereken çocukta DEHB, nörogelişimsel bir farklılıktır yani çocuk kasıtlı yaramaz değildir.
Bireyin çocuk ya da yetişkin olmasına bağlı olarak tedavi yöntemleri farklılaşmaktadır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon süreçleri özellikle çocuklarda ailenin özellikle annelerin tedaviye entegre olması ile çözüme kavuşturulmaktadır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon süreçlerinin çocuklarda erken uygulanması kişinin yetişkinliğe bu sorunu taşımaması anlamına geldiğinden akademik başarı ve okul başarısızlığı konularında önem arz etmektedir.
Çocukların ileri ki yaşlarda sosyal iletişim güçlükleri sebebiyle akademik ya da okul başarısızlığı yaşamasının önüne geçmek için lütfen devlet destekli ve ücretsiz birebir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen özel öğretim hizmetlerinden faydalanın.
Çocukların okula başlamadan tedavi süreçlerine, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki terapi yöntemlerinin dahil edilmesi çocuğun geleceğine yapılan bir yatırım olduğu unutulmamalıdır.

  1. MÜZİĞİN HİPERAKTİF ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ


Hiperaktif çocuklarda, dikkat eksikliği yaşayan yetişkinler gibi “müzik” dikkatin toplanmasına yardımcı olması ve DEHB belirtileri gösteren bireylerde odaklanmayı kolaylaştırması bakımından önemine vurgu yapılmaktadır .
Müziğin Dehb üzerindeki olumlu etkileri
Müziğin insan vücudunda yarattığı olumlu etkiler sayesinde dikkat dağınıklığı ile hiperaktivite bozukluğu yaşayan çocuklarda dinlendirici, sakinleştirici etki gösterebilir.
DEHB teşhisi konmuş çocuklarda genellikle düşük dopamin düzeyleri üzerinde olumlu etki göstermektedir ki ”dopamin; odaklanma, motivasyon, dikkat” ile ilgilidir. Dopamin düzeyinin artması ile konsantrasyon artmaktadır.
Müziğin profesyonel olmasına gerek yok, doğaçlama bir müzik olabilir, kendi çaldığınız enstrumanla ürettiğiniz müzikler olabilir. Müziğin konsantrasyonu arttırmasıyla sosyalleşme, odaklanma, dil konuşma, duyu bütünleme çalışmaları daha verimli olabilir.
Dinlemekten hoşlandığınız müzikler de olabilir.
Müziğin vücutta dopamin seviyesini yükselttiği bilinmektedir buna istinaden DEHB üzerinde olumlu etki yaratabileceği söylenebilmektedir.
Beyaz gürültünün DEHB üzerinde olumlu etkisi olduğu bildirilen çalışmalar mevcuttur.
DEHB’le ilgili yapılan bazı çalışmalardaysa Klasik müzik ”mozart, vivaldi ya da handel” gibi bestecilerin müziklerinin beyin frekansları, hormonlar üzerindeki olumlu etkisinden ötürü tavsiye edilmektedir.


Kızılderili kabilelerinden Arizona Papagos yerlilerini konu edinen Papago Women kitabının yazarı Ruth Underhill’in söylediği şu söz dikkat çekicidir. ‘ Kızılderililerde şarkıyla müzik sadece kendini ifade etmek değildi. Doğanın güçlerini çağıran, onları insan iradesinde birleştiren bir sihirdi. İnsanlar ipeği iyileştirmek, ekinleri büyütmek için belada, tehlike içinde şarkı söylüyorlardı”


DEHB belirtileri taşıdığı düşünülen sanat ve bilim dünyaından birçok ünlü aspergerli ve ünlü otistik ismin olduğunu ifade edebiliriz.

  1. DEHB’Lİ ÇOCUKLARDA SPOR EGZERSİZİN YERİ


Dehb – spor – ergoterapi konusu hem çocuğun enerjisinin atılması hem de hormon seviyelerini dengelemesi açısından önemlidir.
Dehb – egzersizler – duyu bütünleme – hormon dengesi – öğrenme ilişkisi
Dehb konusunda sporla egzersizin bazı hormon seviyelerinin yükselmesiyle bağlantılı olduğu bilinmektedir.
Egzersiz sonucunda vücutta norepinefrin, dopamin, seratonin gibi nörotransmiterlerin arttığı birçok çalışmayla kanıtlanmıştır.
“Norepinefrin” dikkatin, tepki davranışlarının doğasını belirler. Daha çok bilinen adıyla noradrenalin

“Dopamin” dikkat, hafıza, öğrenme, hareket koordinasyon, uyku, motivasyola ilişkilidir. Seratoninle birlikte mutluluk hormonlarından birisi olarak bilinir

“Seratonin” mutluluk hormonu olarak bilinir. Düşüklüğü depresyonla anksiyeteye atıf yapmaktadır.
Egzersiz – spor yapmak endorfin salgılanmasını sağlar böylece gerginlikle stres azaltılabilir.

Özel eğitim birimlerinin duyu bütünleme ve ergoterapi birimleri bu konuda yardımcıdır.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon ve duyu bütünleme birimlerden ihtiyaç duyuluyorsa destek alınması gereken birimler olduğu unutulmamalıdır.

Harward TH Chan Halk Sağlığı Okulu’nun yaptırdığı araştırmaya göre günde 15 dakika koşmanın ya da 1 saat yürümenin major depresyon riskini %26 azalttığı tespit etti.
Yani hiperaktif ya da dikkat eksikliği yaşayan çocuklar ve yetişkinler egzersiz ve spor yapınca bedenimizdeki sistemler ritalin ve adderall gibi dehb ilaçları ile aynı şekilde çalışırlar.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun nörogelişimsel yapısal boyutlarına egzersizin etkisi, yukarıdaki hormonların tanımına dikkat edildiğinde ortaya çıkacaktır.
Son olarak belirtmek gerekir ki dehb, hiperaktivite bozukluğu ya da dikkat dağınıklığı olan çocuklarda spor, uyku düzenini sağlamaya yardımcı olacak, sağlıklı dinlenme ile ahenk yaratacaktır.

Son olarak DEHB konusunda uzman tavsiyelerini almayı ihmal etmeyin lütfen. DEHB güncel istatistiklerinin sürekli olarak takip edilmesi, nasıl bir gelişim gösterdiğinin irdelenmesi yetişkinlerin konuya olan farkındalığının geliştirilmesi, toplum sağlığı açısından faydalı olacaktır. Aileler ve annelerin dikkat eksikliği uzman tavsiyelerini takip etmelerini şiddetle öneriyoruz.
Sevgilerle Derinçocuk Özel Eğitim ve Fizik Tedavi Rehabilitasyon Okulları …↑ Sayfa başı ↑
Devlet destekli olarak ücretsiz, eve kadar servis imkanıyla eğitimlerimiz aralıksız devam etmektedir. İletişim adresleriyle telefonlarımızdan bize ulaşabilirsiniz.

ANASAYFA

Kaynak 1 : Nih

Kaynak 2 : Nhs

Kaynak 3: Cdc

Kaynak 4: Helpguide

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now ButtonCanlı Destek