İçindekiler
Son güncelleme: 18 Mayıs 2026 | Bu yazı bilimsel kaynaklı genel bilgi içerir, tıbbi tavsiye yerine geçmez
Bu yazı, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) hakkında en güncel istatistikleri bir araya getirir. Veriler CDC (Hastalık Kontrol Merkezi) ve uluslararası meta-analizlerden derlenmiştir.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite (DEHB) istatistikleri
Çocukluk döneminde başlayan ve sıklıkla yetişkinliğe taşınan nörogelişimsel bir durumdur. (DEHB Nedir? 20 Maddede Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu)
Hem küresel hem ABD verileri, DEHB tanı oranlarının son 20 yılda anlamlı şekilde arttığını göstermektedir. Bu artışın bir kısmı gerçek vaka sayısındaki yükselişe, bir kısmı ise tanı koyma kapasitesinin ve farkındalığın artmasına bağlıdır. Aşağıda, çocuklar ve yetişkinler için en güncel veriler özetlenmiştir.
Tüm rakamlar CDC NCHS Data Brief 499 (Mart 2024, 2022 surveillance year), Polanczyk ve arkadaşlarının küresel meta-analizi (American Journal of Psychiatry, 2007) ve Song ve arkadaşlarının yetişkin DEHB meta-analizine (Journal of Global Health, 2021) dayanmaktadır.
Dikkat eksikliği istatistikleri, DEHB yaygınlığı nedir?
Dünya genelinde çocuklarda DEHB yaygınlığı yaklaşık yüzde 5,3 olarak hesaplanmaktadır (Polanczyk ve ark., 2007). Bu oran; ülke, tanı kriterleri ve sağlık sistemlerine göre farklılık gösterir. Amerika Birleşik Devletleri’nde DEHB tanı oranı son yıllarda artış göstermiştir:
- 2003: yüzde 7,8
- 2011: yüzde 11,0
- 2016: yüzde 9,4
- 2022: yüzde 11,4 — yaklaşık 7 milyon çocuk (CDC NCHS Data Brief 499, Mart 2024)
Bu da yaklaşık her 9 çocuktan 1’inin yaşamı boyunca DEHB tanısı aldığı anlamına gelmektedir.
Yetişkinlerde DEHB yaygınlığı
- Song ve arkadaşlarının 2021 yılında Journal of Global Health’te yayımladığı küresel meta-analize göre yetişkinlerde DEHB yaygınlığı:
- Kalıcı (persistent) yetişkin DEHB: yüzde 2,58 — dünya genelinde yaklaşık 140 milyon yetişkin
- Belirti gösteren (symptomatic) yetişkin DEHB: yüzde 6,76 — dünya genelinde yaklaşık 366 milyon yetişkin
Çocukluk döneminde DEHB tanısı alanların yüzde 50-65’inde belirtiler yetişkinliğe taşınmaktadır (Sibley ve ark., American Journal of Psychiatry, 2022 — Multimodal Treatment Study uzun dönem takip çalışması). Yetişkinlikte belirtiler farklılaşır: hiperaktivite yerini iç huzursuzluğa, dikkatsizlik yerini organizasyon güçlüğüne bırakabilir
Çocuklarda DEHB yaygınlığı
CDC’nin 2022 verilerine göre ABD’de 3-17 yaş arası çocuklarda DEHB yaygınlığı yüzde 11,4’tür.
Yaş gruplarına göre dağılım:
- 5-11 yaş: yüzde 8,6
- 12-17 yaş: yüzde 14,3 (en yüksek yaş grubu)
- Cinsiyet farkı: Erkek çocuklarda DEHB tanısı yüzde 15, kız çocuklarda yüzde 8 olarak ölçülmüştür — yani erkeklerde yaklaşık 1,88 kat daha fazla tanı konulmaktadır. Eskiden “3-4 kat” söylenen bu oranın azalmasının başlıca nedeni, kız çocuklarındaki tanı gecikmesinin ve sosyal kamuflajın daha iyi anlaşılmış olmasıdır.
- Şiddet dağılımı (CDC 2022): Hafif yüzde 41,8 | Orta yüzde 43,7 | Şiddetli yüzde 14,5.
Türkiye için TÜİK İstatistikleri
Tüik Türkiye’deki Çocuk 2024 raporu çocuk nüfusunu 21,8 milyon olarak vermektedir. Bu nüfusa Polanczyk’in yüzde 5,3 küresel ortalaması uygulandığında, ülkemizde yaklaşık 1,15 milyon çocuğun DEHB belirtileri yaşadığı tahmin edilebilir.
Çocuklarda DEHB Tedavisi(Hamilelerin sağlıksız beslenmesi Otizm DEHB yazısını da inceleyebilirsiniz.
Hiperaktif çocuklarda davranış eğitimi
CDC 2022 verilerine göre DEHB tanılı çocukların önemli bir kısmı davranış temelli destek almaktadır. Davranış eğitimi (behavior therapy), özellikle 6 yaş altı çocuklarda Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) tarafından ilaç öncesi birinci basamak tedavi olarak önerilmektedir.
Davranış eğitimi,
- Çocuğun kuralları içselleştirmesini
- Sosyal becerilerini geliştirmesini ve dürtü kontrolünü öğrenmesini hedefler.
Aile katılımlı programlar (Parent Training in Behavior Management) en etkili yöntemler arasındadır.
DEHB İlaçları
CDC 2022 verilerine göre DEHB tanılı ABD’li çocukların yüzde 53,6’sı (yaklaşık 3,4 milyon çocuk) şu anda DEHB için ilaç kullanmaktadır.
En yaygın reçete edilen ilaç grupları:
- Stimülanlar (metilfenidat, amfetamin türevleri) — birinci basamak
- Stimülan olmayanlar (atomoksetin, guanfasin, klonidin) — yan etki veya kontrendikasyon duru
munda - İlaç kullanım kararı; çocuğun yaşı, belirti şiddeti, akademik ve sosyal işlevsellik, aile ter
cihi ve eşlik eden durumlar dikkate alınarak çocuk psikiyatristi tarafından verilir.
⚠
Önemli sağlık uyarısı: DEHB ilaçları kesinlikle hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Yan
etkiler, doz ayarı ve eşlik eden durumlar nedeniyle düzenli takip gerekir
Davranışsal sağlık
DEHB’li çocukların yaklaşık yarısı, ilaç tedavisine ek olarak davranışsal sağlık desteği almaktadır. Davranışsal destekler arasında: Ergoterapi (özellikle duyusal işlemleme güçlüğü olan çocuklarda) Çoğul tedavi yaklaşımının (ilaç + davranışsal terapi) tek başına ilaca göre uzun dönemde daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir (MTA Cooperative Group çalışması)
- Bilişsel davranışçı terapi (CBT)
- Sosyal beceri eğitimi
- Ebeveyn eğitim programları
- Ergoterapi (özellikle duyusal işlemleme güçlüğü olan çocuklarda)
Çoğul tedavi yaklaşımının (ilaç + davranışsal terapi) tek başına ilaca göre uzun dönemde daha
iyi sonuç verdiği gösterilmiştir (MTA Cooperative Group çalışması)
Okul temelli destek
DEHB tanılı çocukların büyük çoğunluğu okul ortamında en az bir tür destek alır:
- Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP / IEP)
- Sınav süresi uzatma, sessiz ortam gibi uyarlamalar
- Sınıf öğretmeniyle koordineli davranış planı
- Rehberlik servisi takibi
Türkiye’de RAM (Rehberlik ve Araştırma Merkezi) raporu alan DEHB’li çocuklar; özel eğitim ve
rehabilitasyon merkezlerinden ayda 8 seans bireysel + 4 seans grup eğitimi olmak üzere toplam
12 seansa kadar ücretsiz destek alma hakkına sahiptir (MEB 2026 Tebliği).
Yetişkinlerde dikkat eksikliği istatistikleri
Yetişkinlikte DEHB sıklıkla tanı konulmamış kalır. Çocukluk dönemini fark edilmeden geçirmiş, ancak yetişkinlikte iş hayatı, ilişkiler veya ebeveynlik döneminde belirtilerin yaşamı zorlaştırdığı kişilerde tanı sonradan konabilir.
Song ve arkadaşlarının 2021 küresel meta-analizine göre yetişkinlerde kalıcı DEHB yaygınlığı yüzde 2,58’dir. Bu, dünya genelinde 140 milyon yetişkin demektir. Belirti gösteren (semptomatik) yetişkin DEHB ise yüzde 6,76 ile yaklaşık 366 milyon kişiyi kapsamaktadır.
Fayyad ve arkadaşlarının Dünya Sağlık Örgütü işbirliğiyle 10 ülkede yürüttüğü çalışmada (World Mental Health Surveys), yetişkin DEHB ortalama yaygınlığı yüzde 3,4 olarak rapor edilmiştir.
Yetişkin DEHB sıklıkla diğer bazı sorunlarla birlikte ortaya çıkar.
Yetişkinlikte DEHB, tek başına nadiren görülür. Yaklaşık yüzde 70-80 oranında en az bir başka psikiyatrik durumla birlikte bulunur (Sobanski 2006, Kessler 2006). En sık eşlik eden durumlar:
- Anksiyete bozuklukları: DEHB’li yetişkinlerin yaklaşık yüzde 47’sinde
- Majör depresif bozukluk: yüzde 30-50 arasında
- Bipolar bozukluk: yüzde 5 ile yüzde 47 arasında değişen tahminler (2017 meta-analiz, kullan
ılan tanı kriterine göre) - Kişilik bozuklukları (özellikle sınırda ve antisosyal): yüzde 50’nin üzerinde
- Uyku bozuklukları: yüzde 67’ye varan oranlarda
- Bu yüksek eş hastalık oranları, DEHB tanısının atlandığı durumlarda yetişkinlerin ilk olarak
depresyon veya anksiyete tanısı almasına neden olabilir.
Madde Bağımlılığı Bozukluğu
DEHB ile madde kullanım bozukluğu (Substance Use Disorder – SUD) arasında çift yönlü güçlü bir ilişki vardır.
Wilens ve arkadaşlarının 2016 yılında yayımladığı meta-analize göre:
- DEHB tanısı olan kişilerde madde kötüye kullanım riski genel popülasyona göre yaklaşık 1,5
2 kat daha yüksektir - Madde kullanım bozukluğu tanılı yetişkinlerin yüzde 23-25’inde DEHB tespit edilir (genel po
pülasyonda yüzde 4-5 olmasına kıyasla) - En çok ilişkili maddeler: nikotin, alkol, esrar
Önemli bir bulgu: Çocukluk döneminde uygun şekilde tedavi edilen DEHB’li bireylerde ileride madde bağımlılığı riski azalır, artmaz. Bu, DEHB tedavisinin ihmal edilmesinin sonradan daha ciddi sorunlara yol açabileceğini gösterir (Wilens ve ark., 2011).
Çocuğunuz için bir sonraki adım
Uzman ekibimizle ücretsiz ilk değerlendirme yapabilir, devlet destekli eğitim haklarınızı öğrenebilir, RAM süreci hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
DEHB istatistikleri demografi, ırk, etnik köken
CDC 2022 verilerine göre ABD’de DEHB tanı oranları etnik gruplara göre şu şekilde dağılmaktadır:
Dehb Etnik veriler kıyaslaması
- Beyaz çocuklar: yüzde 12
- Siyah çocuklar: yüzde 12
- Hispanik çocuklar: yüzde 12’ye yakın (eşitlenmiş durumda)
- Asyalı çocuklar: yüzde 4
Önceki dönemlerde (2016-2020) Siyah çocuklarda tanı oranı Beyazlardan daha yüksekti; 2022 verilerinde bu fark büyük ölçüde kapanmıştır. Asyalı çocuklarda düşük oran, hem kültürel raporlama farklılıklarına hem de tanı kapasitesi farklılıklarına bağlanmaktadır.
Sosyoekonomik dağılım: Düşük gelirli ailelerin çocuklarında DEHB tanısı, yüksek gelirli ailelerinkine göre daha yaygındır. Bu, hem çevresel etkenler hem de farklı sağlık hizmeti erişim koşullarıyla ilişkilendirilmektedir.
Dikkat eksikliği istatistikleri ve daha fazlası
Eşlik eden durumlar (CDC 2022): DEHB tanılı çocukların yüzde 78’inde en az bir başka tanı bulunmaktadır.
Dehb eşlike eden bozukluklar
- Davranış sorunları: yüzde 44
- Anksiyete bozuklukları: yüzde 39
- Öğrenme bozuklukları: yüzde 37
- Depresyon: yüzde 17
- Otizm spektrum bozukluğu: yüzde 14
- Tourette sendromu: yüzde 1
Bu yüksek eş hastalık oranı, DEHB tanı sürecinde kapsamlı bir değerlendirme yapılmasının önemini gösterir. Tek bir tanıya odaklanmak yerine, eşlik eden durumların da değerlendirilmesi gerekir.
Ekonomik yük: Pelham ve arkadaşlarının 2007 çalışmasına göre DEHB’li bir çocuğun yıllık sağlık harcaması ortalama 14.500 dolar civarındadır; DEHB’siz akranlarında bu rakam yaklaşık 2.800 dolardır. Aradaki fark; ilaç, terapi, danışmanlık ve okul desteği harcamalarından kaynaklanır
DEHB olan gençler
Ergenlik dönemi (12-17 yaş)
Ergenlik dönemi DEHB’li bireyler için kritik bir geçiştir. Bu yaş grubunda CDC 2022 verilerine göre tanı oranı yüzde 14,3 ile çocukluk dönemine göre daha yüksektir — büyük olasılıkla daha önce fark edilmemiş hafif vakaların da bu yaşta tanı alması nedeniyle. DEHB tanılı ergenlerde gözlenen riskler:
- Liseyi tamamlamama: DEHB’siz akranlara göre yaklaşık 2-3 kat daha yüksek (Barbaresi ve ark., Pediatrics, 2007)
- Üniversiteye devam: DEHB’li gençlerin yaklaşık yüzde 40’ı yüksek öğrenime devam eder (kontrol grubunda yüzde 76)
- Trafik kazası riski: DEHB tedavisi alan ergenlerde, almayanlara göre yüzde 38 daha düşük (Chang ve ark., JAMA Psychiatry, 2017)
- Riskli davranışlar: Madde deneme, erken cinsel aktivite ve yasal sorunlar için risk artmıştır
Erken tanı ve sürekli destek, bu risklerin önemli bir kısmını azaltabilir. Akademik koçluk, organizasyon becerileri eğitimi ve aile desteği bu dönemde özellikle önemlidir.
Kadınlarda DEHB
Kadınlarda DEHB, son yıllarda hızla genişleyen bir araştırma alanıdır. Tarihsel olarak DEHB “erkek çocuk hastalığı” gibi düşünüldüğünden, kız çocukları ve kadınlar uzun yıllar tanısız kalmıştır.
Hinshaw ve arkadaşlarının 2022 yılı kapsamlı derlemesine göre:
- Çocuklukta erkek-kız tanı oranı yaklaşık 1,88’e 1 (CDC 2022)
- Yetişkinlikte erkek-kadın tanı oranı yaklaşık 1,5’a 1 (fark daralır)
- Kadınlarda dikkatsizlik baskın belirti olarak öne çıkar; hiperaktivite daha az görülür
- Kız çocuklarında sosyal kamuflaj (masking) yaygındır — belirtileri “uslu kız” davranışı altında gizleyebilirler
- Hormonal değişimler (adet döngüsü, gebelik, perimenopoz) belirti şiddetini etkiler. Yetişkin kadınlarda geç tanının sonuçları:
- Yıllarca anksiyete veya depresyon tanısı altında yanlış tedavi
- Düşük benlik saygısı ve “yetersizlik” hissi
- İş ve ev sorumluluklarını yönetmede sürekli zorlanma
- Yetişkin ilişkilerinde tekrarlayan çatışmalar
Kadınlarda DEHB tanısı genellikle 30’lu ve 40’lı yaşlarda — çoğu zaman çocuğunda DEHB tanısı çıkması sonrası — konulur. Bu durum farkındalık ve erken tanının önemini bir kez daha vurgular
→ Ücretsiz Otizm-DEHB Değerlendirmesi Talep Edin →
💡Şimdi iletişime geçin.💡
- CDC NCHS Data Brief 499, “Diagnosed Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Among Childre
n Aged 5-17 Years in the United States, 2020-2022″, March 2024 - Polanczyk G, de Lima MS, Horta BL, Biederman J, Rohde LA. “The worldwide prevalence of ADH
D: a systematic review and metaregression analysis.” American Journal of Psychiatry. 2007;164
(6):942-948. - Song P, Zha M, Yang Q, Zhang Y, Li X, Rudan I. “The prevalence of adult attention-deficit
hyperactivity disorder: A global systematic review and meta-analysis.” Journal of Global Healt
h. 2021;11:04009. - Fayyad J, Sampson NA, Hwang I, et al. “The descriptive epidemiology of DSM-IV Adult ADHD i
n the World Health Organization World Mental Health Surveys.” Attention Deficit and Hyperactiv
ity Disorders. 2017;9(1):47-65. - Sibley MH, et al. “Variable Patterns of Remission From ADHD in the Multimodal Treatment St
udy.” American Journal of Psychiatry. 2022;179(2):142-151. - Wilens TE, Martelon M, Joshi G, et al. “Does ADHD predict substance-use disorders? A 10-ye
ar follow-up study of young adults with ADHD.” Journal of the American Academy of Child & Adol
escent Psychiatry. 2011. - Barbaresi WJ, Katusic SK, Colligan RC, Weaver AL, Jacobsen SJ. “Long-term school outcomes
for children with ADHD.” Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics. 2007. - Chang Z, Quinn PD, Hur K, et al. “Association Between Medication Use for ADHD and Risk of
Motor Vehicle Crashes.” JAMA Psychiatry. 2017;74(6):597-603. - Hinshaw SP, Nguyen PT, O’Grady SM, Rosenthal EA. “Annual Research Review: Attention-defici
t/hyperactivity disorder in girls and women.” Journal of Child Psychology and Psychiatry. 202
2;63(4):484-496. - Pelham WE, Foster EM, Robb JA. “The economic impact of attention-deficit/hyperactivity di
sorder in children and adolescents.” Journal of Pediatric Psychology. 2007. - Psychiatric comorbidity in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD)
- TÜİK İstatistiklerle Çocuk 2024 raporu.
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Eğitim Desteği Tebliği
- ADHD Statistics: New ADD Facts and Research
Otizm nedir? Otizmin Nedenleri, Çeşitleri, Otizmli çocuklarda Eğitim tedavisi ve konuşma
Dehb Nedir? Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
FAYDALI MAKALELER
- Dehb
- Otizm
- Otizmde tuvalet eğitimi
- Gebelikte alınan folik asit takviyesi otizmi engeller mi?
- Kız çocuklarında gizli otizm
- 4 yaş sonrası otizmde, konuşma mümkün mü?
- 3 yaş otizm belirtileri
- Bebeklerde aylık otizm belirtileri nelerdir?
- Dünyaca ünlü otistikler, otizmli meşhur insanlar
- Kardeşlerde otizm neden sıklıkla görülüyor ?
- Otizm genetik yani kalıtsal mı?
- İstatistikler
- Otizme iyi gelen bitkisel ürünler neler?
- Otizm alternatif tedavi yöntemleri nelerdir? Duyu bütünleme, ergoterapi,; B6 takviyeleri ; Glütensiz diyetler; Şelasyon; Melatonin takviyeleri; Omega 3 takviyesi vs